Internet vệ tinh Starlink phù hợp cho ai ở Việt Nam?

Theo ông Nguyễn Anh Cương, Phó cục trưởng Viễn thông – Bộ Khoa học và Công nghệ, hạ tầng mạng viễn thông Việt Nam hiện ở “top đầu thế giới”. Mạng di động 4G phủ sóng tới 99.8%, 5G cũng đã phủ hơn 90% dân số. Hơn 87% hộ gia đình Việt Nam sử dụng Internet cáp quang và mạng lưới cáp quang đã phủ sóng 100% xã trên toàn quốc. Chất lượng mạng Internet Việt Nam cũng được xếp ở mức “rất cao”, nằm trong top 15 thế giới xét về cả băng rộng và cố định.

Trong bối cảnh đó, ông Cương cho rằng việc Starlink gia nhập hệ sinh thái hạ tầng số trong nước không phải để cạnh tranh với nền tảng hạ tầng mạng di động và cố định hiện hữu, mà thực tế cũng “khó cạnh tranh”.

Thay vào đó, đây là mảnh ghép hoàn thiện hệ sinh thái hạ tầng số chất lượng cao của Việt Nam. Dịch vụ này mang đến Internet băng rộng trên biển, trên không và những khu vực đặc biệt khó khăn, ít người sinh sống, những nơi mạng cố định, di động khó tiếp cận. “Ngoài ra, Starlink là một kênh dự phòng hiệu quả khi hệ thống mạng mặt đất gặp sự cố trong các tình huống thiên tai, thảm họa”, Phó cục trưởng nhận định.

Cùng quan điểm, ông Đoàn Quang Hoan, Phó chủ tịch Hội Vô tuyến điện tử Việt Nam, đánh giá “Starlink khó có thị trường để trở thành nhà cung cấp băng rộng phổ quát tại Việt Nam”.

Tại hội thảo do IDG Việt Nam tổ chức tuần trước, ông cho biết mục tiêu ban đầu của Starlink là cung cấp Internet cho những khu vực không có kết nối mạng mặt đất. Trong khi đó, Việt Nam chỉ còn rất ít bản làng xa xôi chưa kết nối. Các khu vực này vốn khó khăn, thậm chí thiếu điện, nên khả năng sử dụng dịch vụ của Elon Musk không cao.

Một rào cản khác là cách sử dụng cũng khác với các dịch vụ Internet quen thuộc. Muốn truy cập dịch vụ, người dùng cần lắp đặt một chảo thu tín hiệu hướng lên bầu trời, sau đó kết nối với bộ định tuyến wifi để phát Internet cho thiết bị.

Khác với mạng di động có trạm BTS đặt cố định còn điện thoại kết nối có thể mang đi khắp nơi, Starlink ngược lại. “Với Starlink, thiết bị dưới mặt đất đặt cố định, còn các vệ tinh đóng vai trò như ‘trạm BTS’ bay liên tục trên bầu trời”, ông Hoan ví von. Cũng vì thế, thiết bị đầu cuối dưới mặt đất phải liên tục kết nối với các vệ tinh bay qua phía trên nó.

Chi phí cũng là một rào cản lớn. Các thiết bị truy cập Internet mặt đất hiện có giá chỉ vài trăm nghìn đồng, còn thiết bị đầu cuối của Starlink khoảng 300-500 USD, tùy chương trình hỗ trợ.

Theo Phó chủ tịch Hội Vô tuyến điện tử Việt Nam, Internet vệ tinh không dành cho phần đông người sử dụng phổ thông, giá trị của nó nằm ở những lĩnh vực mà hạ tầng viễn thông mặt đất khó vươn tới.

Cụ thể, Starlink có thể tích hợp với mạng viễn thông mặt đất để phục vụ một số ngành kinh tế đặc thù, đặc biệt là kinh tế biển, ví dụ hoạt động đánh bắt xa bờ, nơi sóng di động từ đất liền không phủ tới; các giàn khoan dầu khí nếu muốn phát triển công nghệ IoT trên giàn khoan; hay lĩnh vực vận tải biển, logistics…

Thực tế, nhiều tàu thuyền và giàn khoan hiện sử dụng dịch vụ VSAT của VNPT để kết nối Internet qua vệ tinh. Tuy nhiên, chi phí VSAT khá cao, trong khi băng thông hạn chế nên chủ yếu phục vụ kết nối dữ liệu thiết yếu giữa tàu, giàn khoan và đất liền.

Ông Hoan cho rằng đây là nhóm khách hàng ngách mà Starlink có thể “trở thành lựa chọn hợp lý và rẻ hơn ở Việt Nam”.

Starlink là dịch vụ Internet vệ tinh do SpaceX phát triển, thuộc sở hữu của tỷ phú Elon Musk, hoạt động với vệ tinh quỹ đạo thấp cách mặt đất khoảng 550 km, thấp hơn nhiều so với vệ tinh địa tĩnh truyền thống ở độ cao hơn 35.000 km. Đây là doanh nghiệp nước ngoài đầu tiên được Việt Nam cấp phép cho thí điểm dịch vụ Internet vệ tinh, song chưa công bố thời gian triển khai cũng như mức giá áp dụng.

Trọng Đại